Aigai Antik Kenti – Manisa

459

Antik Kentin Tarihçesi

Herodotos, Aigai’yi Aiollerin Aiolis bölgesinde kurduğu 12 kent arasında saymaktadır. Antik yazarlar Aiollerin bölgeye gelişlerinin M.Ö. 1100 tarihlerinde başladığını ileri sürseler de kazı sonuçları şimdilik kentin kuruluşunun M.Ö. 8. yüzyılın sonlarından daha erkene gitmediğini göstermektedir. Kentin adı Herodotos’ta Aigaiai (I.149), Polybius’ta Aigaieon (His. XXXIII.13) Tacitus’da Aegaeates (Tac.Ann. II.47),Plinius’da Aegaeae (Nat.His., V.32), kentin bastığı sikkelerde ise, Aigeaion, Aigaion ve Aigeon olarak geçmektedir. Kentin adını anan diğer antik yazarlardan Strabon (XIII.3.5), Pseudo Skylax (98), ve Plinius (Nat.His., V.121), bu yerleşimin deniz kıyısında değil, iç kısımda ve dağlık bölgede olduğunu vurgulamaktadır.

Kent, komşusu olan Temnos ile birlikte M.Ö. 547 yıllarında ortaya çıkan Pers egemenliğine karşı direnmiş ve bağımsızlığını korumuştur (Ksenophon, Hell. IV.8.5). Plutarkhos’un aktarımına göre (Them. 26)  ünlü Atinalı devlet adamı Themistokles, Yunanistan’dan kaçıp Kyme’ye doğru gelirken, yolunu Aigai’ye çevirmiş ve orada kimseye görünmeden, yakın arkadaşı Nikagenes tarafından dostça karşılanmış ve misafir edilmiştir. Daha sonra da kadın kılığına girerek, bir çadır arabasında Susa’ya doğru yoluna devam etmiştir. Aigai, M.Ö. 5. yüzyılda, Attika-Delos Deniz Birliği’ne vergi vermeyen kentler arasında yer almaktadır.

Anadolu’da Pergamon Krallığı’nın güçlü rakibi olan Seleukos Krallığı’nın generali Akhaios komutasında başlattığı saldırılar (M.Ö. 220-218) sonucunda Aigai ve Aiolis kıyıları Pergamon Kralı Attalos I’in elinden alınmıştır. Kısa bir süre sonra Antiokos III’e karşı ayaklanan Akhaios’un öldürülmesi ile (M.Ö. 216) Aigai ve çevresi yeniden Pergamon Krallığı’na katılmıştır. Polybius’un aktarımına göre (His. XXXIII.13), Bithynia kralı Prusias II ile Attalos II arasında gerçekleşen bir savaşta Aigai, Prusias II’nin ordusu tarafından tahrip edilmiştir (M.Ö. 156-154). Prusias II, savaş sonrasında yapılan barış antlaşması gereğince, tahrip etiği kentlere 100 talent ödemek zorunda kalmıştır (Polybius, His. 33.13.8).

Kent bu tarihten itibaren, muhtemelen Pergamon Krallığı’nın da desteğiyle, bölgede ekonomik ve kültürel bir çekim merkezi olmuş, Tiyatro, Kent Meclisi Binası (Bouleuterion) ve Agora gibi görkemli yapılarla donatılmıştır. Attalos III, M.Ö. 133 yılında, ölümünden önce, akılcı bir politik karar ile Pergamon Krallığı’nı Roma İmparatorluğu’na bağışlamıştır. Bu tarihten sonra Aigai varlığını Roma hâkimiyeti altında sürdürmüştür.

Aigai, Manisa’ya 49km. Uzaklıkta, Yuntdağ bölgesinde antik bir kent, İS.17’de meydana gelen büyük bir depremle yıkıldı. Aigai, Bakırçay ile Gediz nehri arasında kalmış dağlık bir bölgede, doğuda Akhisar düzlüğü ile sınırlandırılmış.

aigai_antik-kenti-plani

Koordinatlar : 39.022972, 28.463770

Aigai’nin etrafından akan, bu bölgenin en büyük nehri Kocaçay, eski dönemlerde Titnaios ve Pytikos diye anılıyordu. Nemrut Kalesi ile aynı yükseklikte olan kent, Köseler köyünün 2km güneyinde, bir tepe üzerine kurulmuş. Kırklı yılların haritalarında “Nemrut Kalesi”, “Panthenion” diye gösterildi. İzmir-Çanakkale karayoluna 15km. Mesafede. Kuruluş tarihi ve gerçek ismi bilinmiyor. Kentin ismi, dönem dönem değişikliğe uğramış. Heredot zamanında Aiyaiai, Plinus.V. Döneminde Aegacae ve bunların dışında her dönem Aigai diye anılmış. Ramsay ve Reinach, 1882 de burayı ziyaret ettikten sonra, Nemrud Kalesine Ege manasına gelen “Ago” ismini önerdi. Bu talep daha sonraları da benimsenmeye başlandı, sadece son zamanlarda bu isme karşı itirazlar başladı. Aigai sözcüğünün anlamı kesin olarak bilinmiyor. Aigai, keçi anlamına geldiği gibi, Helen dilinde Aigai’lılar anlamına gelir. Bu isimde daha birçok kent bulunmaktadır. Bu antik yerleşim biriminin politik ve ekonomik bir gücü olmadı. Önemli yolların geçtiği yerde kurulmamıştır. Bergama ile Sardes arasında, ileri bir karakol görevi gördü. Aigai, kalesi, agorası, tiyatrosu, stadyumu, hamamı, meclis binası, aşk evi, sur duvarları ve yerleşim birimleri ile adeta zamana meydan okudu. Aigai’nin genel yerleşim planı, doğal şartlara uygun olarak yapılmış. Kentin inşasında büyük bir beceri ve ustalık kullanılmış. Aigai duvarlarının, Bergama duvarları ile şaşırtıcı benzerliği var. Ege (Aigai) Aiolis’in 12 kentinden birisidir. Aioller, Ön Asya’dan Peloponnes’e kadar uzanan topraklarda yaşadı. Kendilerine özgü bir diyalekt ile konuşuyor, yunanlı olmayan komşularıyla ticaret yapıyorlardı. Aiolislerin işgali İ.Ö.1120 tarihinden 1050 tarihine kadar sürdü. 399 yılında Pers hâkimiyeti altına girdi. Büyük İskender onların kurtarıcısı oldu. İ.Ö.17 ve 105’deki deprem ülkede çok büyük hasarlara yol açtı. Ülkenin ekonomik koşulları bozuldu ve insanlar büyük sıkıntıya düştü. Aigai ve diğer şehirlerde Hıristiyanlık yayıldı. Hıristiyan din adamları burada görev yapmaya başladı. Daha önceleri Aigai, Apollon Tapınağı ile kutsanan bir kentti.. Aigaililer 7 ve 6. Yüzyıldan itibaren kendilerine has mimariyi geliştirdi. Kent, 900metre uzunluğundaki duvar ile kapatılmış, stadyum bu surların dışında bırakılmıştır. Aigai’de en göze batan yer, 75metre uzunluğunda, iki katlı alış veriş merkezidir. Değişik katların tavanları ve çatı ahşaptan yapılmış. Aigai’de iki tane agora vardı. Bunlardan birisi, tiyatroya yakın bir yerde. Tiyatro terasının yan duvarları oldukça uzundur. Oturulacak yerler yok olmuş. Tiyatro terasının kuzey batısında Dor tapınağı, üst tarafın orta yerinde 2.yüzyıldan kaldığı düşünülen başka bir tapınakta yer alıyordu. Tiyatronun dışında bulunan Roma Hamamı da ilgi çekici yerlerden birisidir. Aigai kentinin güneydoğu tarafında, kentten 3km uzaklıkta, Koça derenin kenarında bir tapınak daha var. Bu Apollon tapınağıdır. Siyekli köyünden ulaşım daha kolaydır. Burada dikme taş tabir edilen sütunlar ilgi çekicidir. Kentin mezarlığı Aigai kentinin kuzey eteklerindedir. Aigai komşu kent Tennos ile aynı kaderi paylaştı. Kıyı kesiminden uzakta yer almalarına rağmen savaşlarda oldukça fazla sıkıntı çektiler. Bergama krallığının gelişmesi ile bu bölgedeki trafik artı. Bergama’da birçok eserin yapımında imzası olan P.Servilius, Aigai’de Apollon tapınağı, anıtlar ve kaledeki birçok yapıyı tamamladı.

Ada 1 (Sanayi Mahallesi)

ada_1_aigai-antik-kenti ada_1_2-aigai-antik-kenti

Agora Batı Stoa

agora_bati_stoa-aigai-antik-kenti

Agora (Çarşı Binası)

agora_carsi_binasi_aigaiagora_carsi_binasi_aigai-antik-kenti

Antik Yollar

antik_yollar_aigai-antik-kenti

Apollon Khresterios Tapınağı

apollon_khresterios_tapinagi_aigai-antik-kenti

Athena Tapınağı

athena_tapinagi_aigai-antik-kenti

 Bizans Sarnıcı

bizans_sarnici_aigai-antik-kenti

Demir Kapı

demir_kapi_aigai-antik-kenti

 Doğu Şapel

dogu_sapel_aigai-antik-kenti

 Macellum (Et-Balık Pazarı), Gymnasion, Gymnasion Hamamı,Kent Meclisi Binası (Bouleuterion), Kuzey Hamam,   Nekropolis (Mezarlık), Roma Sarnıcı, Tiberius Kapısı, Tiyatro

Diğer fotoğraflar için http://aigai.info/

Kaynak : 

  1. A.Haydar Aksakal’ın makalesi
  2. http://aigai.info/ erişim  tarihi : 04.05.2016
PAYLAŞ
Önceki İçerikBir Günahkarla Konuşmanın Bedeli
Sonraki İçerikZamanın Bir Yönü Var mı?
36 yaşındayım. Yıldız Teknik Harita Mühendisliği mezunuyum. Taşınmaz değerlemesi yapıyorum. Bilim,uzay, tarih,arkeoloji konularına ilgi duyuyorum. Ön Türk Tarihini araştırmaktan keyif alıyorum. Yüzüklerin Efendisi ve Türkler üzerine (Orta Dünya'nın Analizi) kitap çalışmam tamamlandı. Yakın zamanda yayımlanacak.

HENÜZ YORUM YOK

CEVAP VER