Alabanda Antik Kenti – Çine – Aydın

492

Aydın İlinin Çine ilçesine bağlı Araphisar ( Doğanyurt) köyünün yerleştiği alan, Alabanda antik kentidir. Araphisar’ın Çine’ye uzaklığı 7 km olup, yol asfalttır. Bu yol antik kentin ortasından geçerek Alinda’ya doğru devam eder. Karya dilinde Ala : At Banda : Zafer anlamındadır. Mitolojik Kral Kar, bu ismi önce oğluna vermiş, daha sonra da şehrin ismi olarak kalmıştır.

Tarihi Gelişim:
Alabanda isminin içindeki nd harflerinden dolayı geçimişinin III. bine kadar uzanabileceği söz konusudur. Herodot, M.Ö 480 savaşlarında Kserkses’in ordusunda Alabanda, M.Ö 3yy.’da Karya Birliği’ne girmiş, daha sonra Seleukos Kralı III. Antiokhos tarafından ele geçirilmiş ve ismi bir müddet Antihiokheia Khrysaor olmuştur. Şehir, İlk paralarını M.Ö. 2. yy başlarında Antihiokheia adı ile basar. M.Ö 205 yıllarında şehir, Makedonya karalı Philip V’in hakimiyetindedir. 190’daki Magnesia savaşıyla önce tekrar Seleukosların daha sonra Rodos’un hakimiyetine girer ise de, 167 senesinden itibaren Roma’ya verdiği değerli hediyeler sayesinde bağımsız bir şehir olur ve tekrar eski ismi olan Alabanda’yı kullanmaya başlar. Bergama Krallığı’nın vasiyeti üzerine M.Ö 133’ten sonra Alabanda, Roma’nın Asia eyaleti içeine girer. Cicero’nun bildirdiğine göre M.Ö 51 yılında Romalı banker Cluvius’a borçlu olan şehirlerden biridir.

alabanda_araphisar_ustten-gorunum

Alabanda Antik Kenti google maps koordinatları : 37.593755, 27.985044

M.Ö 40-39 yıllarında Q. Labienus, Partlar ile bölgeye gelir ve Alabanda’da bir garnizon bırakır. Alabandalıların bu garnizona karşı isyan etmeleri nedeniyle şehir Labienus tarafından cezalandırılır. Roma imparatorlu devrinde, Roma ile iyi ilişkiler içinde olan zengin ve refah bir şehirdir. Strabon ( XIV. 661), şehirdeki bütün kızların harp çaldıklarını söyler. Hıristiyanlık devrinde ise Alabanda, Aphrodisias Metropol’ine bağlı bir piskoposluktur.

Araştırmalar
1905-1906 yılları arasında Halil Ethem Bey tarafından kazılar yapılarak, Apollon Isotimos’a ait bir mabet ile Artemis-Hekate Mabedi’nde çalışılmış ve bu araştırmalar yayınlanmıştır.
Alabanda ile ilgili kitabeleri A. Laumonier yayınlamıştır. G. Bean, şehrin yapılarının son durumunu tanıtır. E. Özkan ve Prof. C. Bayburtluoğlu, E. Akurgal rehber kitaplarında Alabanda hakkında kısa bilgiler verirler. Şehrin paralarını da B. Head yayınlamıştır.

alabanda-genel-gorunum

Alabanda Tiyatrosu’nda ve Apollon Tapınağı’nda 1999 yılında başlatılan kazı ve temizlik çalışmalarına 2003 yılında da devam edilmiştir.

Aydın İli, Çine İlçesi, Doğanyurt Köyü, Araphisar Mahallesi, Alabanda Antik Kentinde 2013 yılında gerçekleştirilen kazı ve onarım çalışmaları 01 Temmuz – 20 Aralık 2013 tarihleri arasında 173 gün sürmüştür. Türk Tarih Kurumu tarafından desteklenen 2013 yılı çalışmalarımızı sekiz temel alan içinde değerlendirebiliriz.

1-Kent Genelinde Temizlik ve Çevre Düzenleme Çalışmaları

2- Payandalı Sarnıç Kazı Çalışması

3- Apollon Isotimos Tapınağı Temenos Alanı Kazı Çalışması

4- Bizans (Doğu Roma) Suru Koruma, Onarım ve Restorasyon Çalışmaları

5- Zeus Khrysaoris Dorik Tapınağı Koruma ve Onarım Çalışmaları

6- Kentte Gerçekleştirilen Arkeojeofizik Çalışmalar

7- Antik Kentin Halihazırının Oluşturulması, Mimari Kalıntıların GNSS Mobil Ölçüm Sistemi ile Dijital Ortama Aktarılması ve Autocad Çizimleri.

8- Küçük Buluntuların Çizimi, Restorasyon ve Konservasyon Çalışmaları

alabanda-antik-kenti-meclis-binasi

Surların topoğrafik genel tanımı:

Alabanda’nın sur duvarları, üç zirveli bir tepenin zirvelerini birbirine bağlayarak, yamaçlardan önündeki ovaya iner. Yukarı şehir diye söz edeceğimiz üç zirveli tepeyi birbirine bağlayan sur duvarlarının uzunluğu, ovaya doğru tatlı bir meyille inen surlar da dahil olmak üzere yaklaşık 2,5 km’dir. Ova surlarının uzunluğu ise 2 km kadardır. Böylece Alabanda şehir surları yaklaşık 4,5-5 km uzunluğunda ve yine yaklaşık olarak 1,5 x 1,5 km2lik bir alanı çevreler. Yukarı şehir surlarının büyük bir kısmı ayakta olup, rahatlıkla izlenebilmektedir. Buradaki arazinin doğal yapısına uyum göstermek zorunluluğu ile sık sık yön değiştiren ve bu neden kademe ve dirsekler oluşturan surlar, her üç zirvenin en yüksek noktasına kadar çıkarak şehrin kuzeyini koruma altına alırlar. Aşağı şehir surlarını bugün izlemek mümkün değildir. Gerek toprak erezyonu nedeniyle toprak altında kalmaları ve gerekse ovada yapılan tarım nedeniyle kaybolmuşlardır. Lakin eski tespitlerden anlaşılacağı üzere, Kuzey surlarının aksine oldukça düz ve çok sayıda kule ile takviye edilmiş surlardır.

alabanda-surlari

alabanda-antik-kenti-plani

Tiyatro, Klasik Çağ Anıt Mezarı, Zeus Khrysaoris Dorik Tapınağı, Apollon Isotimos Tapınağı, Merkezi Hamam, Batı Tapınak, Payandalı Sarnıç, Bouleuterion, Bizans (Doğu Roma) Suru ve Agora alanları bulunmaktadır.

alabanda-antik-kenti-tiyatro

Aydın Arkeoloji Müzesi Alabanda salonunda  Alabanda Antik Kenti kazılarından çıkartılan ve çeşitli dönemlere ait cam eserler, altın taçlar, diademler, pişmiş toprak seramik örnekleri, kandiller, ve çeşitli takılar gözler önünde. Bu bölümdeki en önemli eserlerden biri Roma İmparatoru Augustus’un heykeli.

Kaynak :

  1. Ahmet Tırpan – Alabanda Antik Kenti
  2. Müze dergisi Temmuz-ağustos -2014 sayısı
  3. Türk Tarih Kurumu -Alabanda Antik Kenti 2013 kazısı Dr. Suat ATEŞLİER
  4. Kültür Turizm Bakanlığı – Aydın Tanıtımı Dergisi
  5. 14. Müze Çalışmaları ve  Kurtarma Kazıları Sempozyumu
PAYLAŞ
Önceki İçerikCanlılar Nasıl Sınıflandırılır?
Sonraki İçerikAlinda Antik Kenti – Aydın – Karpuzlu
36 yaşındayım. Yıldız Teknik Harita Mühendisliği mezunuyum. Taşınmaz değerlemesi yapıyorum. Bilim,uzay, tarih,arkeoloji konularına ilgi duyuyorum. Ön Türk Tarihini araştırmaktan keyif alıyorum. Yüzüklerin Efendisi ve Türkler üzerine (Orta Dünya'nın Analizi) kitap çalışmam tamamlandı. Yakın zamanda yayımlanacak.

HENÜZ YORUM YOK

CEVAP VER