Küresel Isınmanın Neden Olduğu Sorunlar

1169

 Dünya iklim sistemi, binlerce hatta milyonlarca yıldan beri bazı zamanlar ısınma bazı zamanlar soğuma periyoduna girmiş ve anormal diyebileceğimiz koşullar geçirmiştir. Bilinen Buzul Devirleri ve Buzullararası Devirlerden ayrı olarak da volkanik aktiviteler sonucu felaketler de yaşanmış ve bunların sonuçları aylarca, yüzlerce hatta binlerce yıl süren iklim değişmeleriyle kendini göstermiştir. Bilinen ve kayıtlara geçmiş örneklerden birkaçını verelim.

En göze çarpıcı iklim sıçraması, günümüzden 73.500 yıl önce Endonezya’nın Sumatra Adasındaki Toba Yanardağının süper patlamasıyla dünyayı 1000 yıl kadar süren, soğuk ve karanlığa boğduğunda görüldü. Toba patlaması yerkürenin son 2 milyon, belki 450 milyon yıl içinde gördüğü en şiddetli volkanik olaydır. Toba Yanardağı patlamasının büyüklüğünü anlamak için, Washington Eyaletinde St. Helen’in 1981 patlamasından tam 4.000, yine Endonezya’da Tambora volkanının 1815 patlamasından ise 40 kez daha fazla lav püskürttüğünü bilmek yeter. Toba Yanardağı patlaması 2- 3 hafta sürer. Bu süre sonunda çıkardığı 4.5 milyar ton kadar kül ve sülfür dioksit tüm dünyayı kaplar. Sülfür dioksit (SO2), atmosferdeki su buharıyla birleşerek H2SO4’e dönüşür ve dünyada uzun süren ve canlıların yaşamını tehlikeye düşüren bir karanlık dönemini başlatır. Toba Yanardağı patlamasıyla son buzul evresinin erken ve geç dilimlerinde iklimin zaten soğumaya başlamasıyla, soğuma iyice artmış ve çok uzun sürmüş, yeryüzünün her yerinde çok sayıda bitki ve hayvan türü yok olmuş, insan toplulukları da felaketten payını almış olmalılar.

Neolitik dönem öncesinde insan, avcı-toplayıcı ve birkaç bin yıldır yaptığı gibi büyük ölçüde yabani buğday, arpa, çavdar ve diğer bitkisel kaynaklardan besleniyordu. 11 bin yıl öncesinde bölgeye uyum sağlamış hatta ürün mevsimine bağlı olarak geçici belki de sabit yerleşmeler başlamıştı. Verimli yerleşim yerlerinde bol olan yabani bitki toplayarak bitkisel besinler ile ceylan ve diğer yabani hayvanları avlayarak geçiniyordu. Derken 11.000 eşiğinde iklim aniden adamakıllı soğudu, kuraklık başladı. Paleoklimatologların karanlık tarih, iklim uzmanlarının erken Dryas olarak adlandırdıkları 1.300 yıl süren dönem başlamıştı. Yabani tahıllar ve beslendikleri temel bitkiler kıtlaştı. Ofer Bar-Yosef ve diğer bazı arkeologlar, kıtlık ve kötü iklime rağmen bura insanının bölgeyi bırakıp gitmek yerine yabani tahılı çevre düzlüklerde yetiştirmeyi denediğini düşünüyorlar. İlk tarımcılar ertesi yılda ürünü alabilmek için kendi yetiştirdikleri bitkilerin en iyilerinden tohumluk seçmeye başladılar. Süreç işlemeye başlayınca daha önce kendi başına yetişen tahıl türleri, insan yardımı olmadan üreyemez oldu. M.Ö. 9.500 yıllarına gelindiğinde insan artık hububat yetiştirmeye başlamış, ayrıca koyun, keçi, sığır ve domuzu ehlileştirerek tam anlamıyla tarımcı olmuştur. Ekonomik gelişme nüfusu artırdı ve bu nedenden dolayı toplumsal ve ekonomik yapı dönüşüme uğradı. 9.000’lerde dünya iklimi düzelmeye nüfus yoğunluğu artmaya başlayınca, yeni topraklar bulmak üzere topluluklardan kopmalar başlamış ve yeni tarım bilgisi batıda İspanya, doğuda Pakistan’a kadar yayılmıştı. Bar-Yosef’e göre tarımdaki devrim gibi bizim “insan uygarlığının şafağı” dediğimiz daha önceki olaylarda olduğu gibi bu olayda da besin bulmanın yeni yollarını arama zorunluluğu başladı ve bu çaba nüfusun çoğalmasına yol açtı. Kalabalıklaşan topluluklar yeni toplumsal ve ekonomik düzenler geliştirmek zorunda kaldı. Kopan gruplar yeni uyum kültürünü çevreye yaydı, yeni merkezler oluştu.

Yine Endonezya’nın Sumbawa Adasındaki Tambora patlaması ise yakın tarihi dönemlerden bildiklerimiz arasında en şiddetli olanıdır. Atmosfere yaydığı gazlar güneş ışınlarını kestiğinden 1815 tüm dünyada “yaz mevsimi yaşanmayan yıl olarak hatırlanıyor. ABD’de New England Eyaleti o yıl Temmuz, Ağustos aylarında bile kar altındaydı.

Özellikle son 30 yıllık süreçte, önceki iklim değişmelerinden çok farklı, birikimli ve birbirini etkileyerek tetikler nitelikte birçok doğa felaketine neden olan küresel ısınma olgusu ile ortaya çıkan olaylar zinciri meydana gelmektedir. Küresel ısınmanın giderek artmasına bağlı olarak sorunların devam edeceği, belirli bir kırılma noktasından sonra da geri dönüşü olmayan felaketler sonucu, insanın ve diğer canlıların geleceğinin bile tehlikeye düşeceği olasılığından söz edilmektedir.

Küresel ısınmanın neden olduğu olayların bazılarını sıralayacak olursak,

1. Kutuplardaki ve yüksek dağlardaki buzullar küresel ısınmanın artmasına bağlı olarak erimeye devam etmektedir. Deniz seviyesi son 20 yılda 15-20 cm yükselmiştir.

2. Ozon tabakası güneşten gelen ultraviyole ışınlarının çoğunu absorbe ederek bu ışınların zararlı etkilerinden canlıları korumaktadır. Atmosferin ozon tabakasının incelmesine neden olan ve insan aktiviteleri sonucu çok miktarda ortaya çıkan CFC gibi Halokarbon gazları, Ozon tabakasına göre daha fazla sera etkileri nedeniyle küresel ısınmayı artırmaktadır.

3. Küresel ısınmanın iklim değişimlerine sebep olmasına bağlı olarak,

a. Sel, heyelan, erozyon gibi doğa felaketlerinin artmasına neden olur. Öte yandan yavaş yağan yağmur bünyesine en çok CO2 gazını, hatta SO2 ve H2S gazlarını alıp yere düşerek atmosferdeki sera ve kirletici gazları temizlemektedir. Fakat hızlı ve aşırı yağışların atmosferdeki sera gazlarının azalmasına katkısı azdır.

b. Yeryüzü ve atmosferin ısınması denizler ve okyanusların da ısınmasını sağlayarak buradaki canlı türlerinin sayısını azaltmakta, bünyesinde erimiş CO2’i atmosfere vererek küresel ısınmanın etkilerini artırmaktadır.

c. Küresel ısınma, su havzalarının kapasitelerinin ve rezervlerinin azalmasına ve artan ihtiyaç sonucu çevre kirliliğinin artmasına sebep olacaktır. Çünkü su yaşam içindir. Sosyal yaşam suyun kullanılması ile de sıkı ilişki içindedir. Suyu içmek için bile bulamayan insanların, her gün yıkanması düşünülemeyeceğine göre, çevre kirliliği giderek artacaktır.

d. Aşırı sıcaklık artışı nedeniyle dünyada çölleşme yaygınlaşacaktır.

e. Orman yangınlarının artmasına, buralarda iklimin kuraklaşmasına dolayısıyla salgın hastalıkların yayılmasına neden olacaktır. f. Aşırı sıcak ve soğuk canlılarda kromozom sayısı ve yapısı mutasyonlarını artırarak canlıların kalıtsal yapılarının değişmesine yol açacaktır.

g. Kutup Bölgelerindeki donmuş topraklar, küresel ısınma sonucu çözülmeye başlayarak binlerce yıl boyunca bünyelerinde bulunan sera gazlarını atmosfere bırakacaktır. h. Küresel ısınma, gece-gündüz sıcaklık farkını giderek azaltacaktır.

i. Kasırga, hortum ve yıldırım gibi atmosfer felaketleri fazlalaşacaktır.

j. Asit yağmurlarının ve birçok doğa felaketinin zincirleme oluşmasını tetikleyecektir. k. Aşırı ısınma göllerin, nehirlerin su kapasitelerini azaltacaktır.

l. Küresel ısınma sonucu gözlenen ani iklim değişmeleri, vücudun homeostasisinin sağlanmasını güçleştirerek hastalıkları artıracaktır.

m. Bütün bu olumsuz olaylar insanı moral çöküntüsüne sürükleyerek ruhsal yapısının hassaslaşmasına ve anlaşmazlıkların artmasına neden olacaktır

PAYLAŞ
Önceki İçerikKüresel Isınmaya Neden Olan Gazlar ve Özellikleri
Sonraki İçerikGüneş Enerjisi Nedir?
36 yaşındayım. Yıldız Teknik Harita Mühendisliği mezunuyum. Taşınmaz değerlemesi yapıyorum. Bilim,uzay, tarih,arkeoloji konularına ilgi duyuyorum. Ön Türk Tarihini araştırmaktan keyif alıyorum. Yüzüklerin Efendisi ve Türkler üzerine (Orta Dünya'nın Analizi) kitap çalışmam tamamlandı. Yakın zamanda yayımlanacak.

HENÜZ YORUM YOK

CEVAP VER