Isaac Newton

174

Kimileri tarafından bilim tarihinin en etkili şahsiyeti olarak kabul edilen Isaac Newton (1643-1727) matematik, fizik ve astronomi alanlarında büyük bir yenilikçiydi. İlk çalışan teleskobu icat etmesi ve yer çekimi teorisini ortaya atışı yaptığı en ünlü bilimsel katkılardır. Ayrıca modern matematiğin kurucuları arasında yer almaktadır.

Newton, İngiltere kırsalındaki bir çiftlikte dünyaya geldi. Aynı yıl İngiltere’de iç savaş başlamıştı. Savaş ve sonuçları çocukluk dönemini şekillendirdi. Sık sık taşınmak zorunda kaldı. Esas olarak büyükanne ve büyükbabası tarafından yetiştirildi. 18 yaşında Cambridge Üniversitesi’ne gitti. Çoğu sınıf arkadaşından daha yaşlıydı. Okulda optik ve matematikle ilgilendi.

1665 yılında okul veba salgını nedeniyle aniden kapatılınca Newton ailesinin yanına dönmek zorunda kaldı. İki yılını kırsalda geçirdi. Her şeye rağmen bu süre hayatının en verimli dönemlerinden biri olacaktı. Optik ve matematikle ilgili pek çok önemli buluşunu veba salgını sırasında yaptı. 1667 yılında Cambridge’e kafasında yeni fikirlerle döndü.

Newton 1668 yılında teleskobun icadını dünyaya duyurdu. Beyaz ışığın farklı renklerin karışımından oluştuğunu ilk keşfeden kişiydi. Yüksek matematiği geliştirmiş ve daha sonra kimin bu konuda öncü olduğu ile ilgili olarak Alman filozof Gottfried Wilhelm Leibniz (1646–1716) ile tartışmaya girişmişti.

Okuldan mezun olduktan birkaç yıl sonra, 1669 yılında Cambridge’in en prestijli matematik profesörlüğüne atandı. İngiltere’nin önde gelen matematikçilerinden biri kabul ediliyordu. Sonraki otuz yılını üniversitede geçirdi. Evrensel çekim teorisini ortaya koyan “Mathematical Principles of Natural Philosophy”yi (Doğa Felsefesinin Matematiksel Prensipleri) 1687 yılında yayınlandı.

Newton’un teorisine göre kütlesi olan tüm nesneler diğer nesnelerin üzerinde bir çekim uygularlar. Böylece devasa bir kütleye sahip olan gezegen ve yıldızlar daha küçük nesneleri yörüngelerinde tutabilirler. Newton’un teorisini yaptığı çekim kanunu, Ay’ın Dünya’nın etrafında ve Dünya’nın Güneş’in etrafında neden ve nasıl döndüğünü açıklıyordu.

Newton tüm başarısına rağmen Cambridge’den sıkılmıştı. 1693 yılında sinirsel bir buhran geçirdi. Sonunda 1701 yılında Londra’ya taşındı. Ünü onu burada da etkili bir insan haline getirmişti. 1703 yılında Royal Society’e başkan seçildi. 1705 yılında Kraliçe Anne (1665-1714) tarafından şövalye ilan edildi. Seksen dört yaşında Londra’da öldü.

Ek Bilgiler:

1- Newton, Cambridge’de son derece prestijli olan Lucasian Matematik Profesörü unvanını aldı. 2009 yılına gelindiğinde, yani aradan 300 yıldan fazla süre geçtikten sonra sadece on sekiz kişi daha bu unvana sahip olabilmişti. Bunların arasında ünlü matematikçiler Charles Babbage (1791–1871) ve Stephen Hawking (1942–) de yer alıyor.

2- 1689 yılında Camrbidge Üniversitesi’ni temsilen parlamentoya seçildi. 1696 yılında Kraliyet Darphanesi’nin başına geçti. Görev süresince pek çok kalpazanı yakaladı. Bu dönemde kalpazanlık idamla cezalandırılıyordu.

3- Newton Londra’daki Westminster Manastırı’na gömüldü. Bu yalnızca çok az sayıda İngiliz’e nasip olan büyük bir onurdur.

Kaynak: Entelektüelin Kutsal Kitabı, Biyografiler- David S. Kidder, Noah D. Oppenheim.

HENÜZ YORUM YOK

CEVAP VER