Benzinli Motorlarda Yakıt Sistemi

250

Görevi : Motorun değişik yol ve yük gibi çalışma şartlarına göre, motor için gerekli benzin hava karışımını oluşturarak silindirlere göndermek.

Parçaları : 

• Yakıt Deposu: Motor için gereken yakıta depoluk eder. İçerisinde şamandıra sistemi
bulunur.
• Yakıt Boru ve Hortumları: Yakıtın depodan karbüratöre iletilmesini sağlarlar.
• Yakıt Pampası (Yakıt Otomatiği): Yakıtı depoda emerek belli bir basınç altında
karbüratöre pompalayarak gönderen elemandır.
• Yakıt Göstergesi: Depodaki yakıt miktarını belirten göstergedir.
• Karbüratör: Motorun değişik yol ve yük gibi çalışma şartlarına göre, gereken benzin – hava karışımını hazırlar. Karbüratörde normal karışım oranı 1/15’tir, değişken olabilir. Emme manifoltunun üzerinde bulunur. Karbüratörde aşağıdaki devreler bulunur.
– Rölanti devresi: Ayağın gaz pedalından çekildiği andaki motorun çalıştığı devredir.
– Güç devresi: Güç istenile kullanılan devredir.
– Jikle devresi: Jikle ise soğuk havalarda ve ilk çalışma esnasında motorun daha kolay
çalışması için zengin karışım hazırlayan devredir. Mekanik ve otomatik olmak üzere ikiye ayrılır. Burada dikkat edilecek husus mekanik jiklenin çekili unutulmamasıdır. Jikle
karbüratörün hava giriş deliği önünde bulunur. devredir.
– Kapış devresi: Gaz pedalına aniden basıldığında motorun hızlanarak çalıştığı devredir.
– Yüksek hız devresi: Yüksek hızlarda kullanılan ekonomik devredir.
– Şamandıra devresi: Karbüratör içinde bulunan şamandıra karbüratör içindeki yakıt seviyesini ayarlar ve taşmasını önler.
• Hava Filtresi: Karbüratöre girecek havanın içerisindeki toz ve pislikleri temizler.
• Emme Manifoldu: Karbüratörde hazırlanan hava – yakıt karışımını emme supaplarına iletir.
• Egzoz Manifoldu: Egzoz supaplarından çıkan yanmış gazları egzoz borusuna iletir.

Sistemin Çalışması

Benzin otomatiği motor çalıştığı sürece, depodan emdiği yakıtı karbüratöre pompalar.
Karbüratör bu yakıtı hava ile birleştirerek oluşturduğu hava yakıt karışımını emme manifoltu yoluyla emme supaplarından silindirler içerisine gönderir. Böylece sistem işlemini yerine getirmiş olur.

Enjeksiyon Sisteminin Açıklanması

Bu sistemde karbüratör bulunmaz. Dizel motorlarda olduğu gibi enjeksiyon pompası ve
enjektörler bulunur. Enjeksiyon pompası enjektörler benzini basınçlı olarak pompalar.
Enjektörler ise bu basınçlı benzini bazı motorlarda emme manifolduna, bazılarında ise her silindirin emme supaplarının ağızlarına püskürtür. böylece benzin hava karışımı silindirlere emilir enjeksiyon sistemli araçlarda enjeksiyon uyarı lambası söndükten sonra marş yapılmalıdır.

Bakımı ve Basit Arızaları

Hava Filtresinin Temizlenmesi ve Değiştirilmesi Zorunluluğu:
Hava Filtresi toz ve pisliklerden tıkanmışsa, karbüratöre yeterli miktarda hava giremez.
Motor fazla yakıt sarf eder. Motor boğulur. Bu nedenle filtre belirli zamanlarda ve
kilometrelerde temizlenmeli veya yenisiyle değiştirilmelidir.
• Rölanti Devresinin Ayarlanma Zorunluluğu: Rölanti devri düşükse ayak gaz pedalından
çekilince motor stop eder. Rölanti devri yüksek ise motor fazla yakıt sarf eder eksozdan
siyah duman çıkar.
• Jikle Devesinin Çekili Bırakılmasında Meydana Gelebilecek Etkenler: Araç çok fazla
miktarda yakıt tüketir boğulur ve stop eder. Özellikle mekanik jikle tertibatına sahip
araçlarda jikle çekili olarak unutulmamalıdır. Otomatik jikle tertibatları ise zaman zaman
kontrol edilmelidir.
• Motorun Fazla Yakıt Yakmasının Sebepleri: Aracı tasarruflu bir şekilde kullanabilmek için
aşağıdaki etkenlere dikkat etmek gerekir;
– Araç 90 km/s’den daha fazla hızlı kullanmamalıdır.
– Hava Filtresi kirli veya tıkalı olmamalıdır.
– Jikle çekili olarak unutulmamalı veya kapalı kalmamalıdır.
– Karbüratör ayarları bozuk olmamalıdır. Yakıt siteminde yapılan ayar rölanti ayarıdır.
• Motorun boğulmasının sebepleri ve Arızanın Giderilmesi: Motor stop durumundayken
gereksiz yere gaz pedalına basılıp çekilirse ve bu hareket tekrarlanırsa (gaz pedalı
pompalama), jikle çekik unutulursa, hava Filtresi tıkalı olursa, motorda boğulma görülür.
Boğulan motorun çalıştırılması için 15-20 dakika beklenir. Marş yapılmadan gaz pedalına sonuna kadar basılır ve marş yapılarak motor çalıştırılır.
• Motorun Egzozundan Fazla Bozuk Ses Çıkmasının Sebepleri:
Susturucu veya eksoz boruları delinmiş, çürümüş ise araç fazla gürültü yapar.

Yakıt sisteminde Motorun Yaza – Kışa Hazırlanması: Hava filtrelerinde varsa, yazın
yazlık konuma, kışın kışlık konuma getirilir. Yoksa herhangidir işlem yapılmaz.
• Karbüratöre benzinin Gelip Gelmediğinin Kontrolünün Yapılması: Benzinin gelip
gelmediğini kontrol için hava Filtresi sökülür. Gaza basılır ve bu esnada karbüratörün boğazına
benzin geliyorsa tamamdır. Benzin gelmiyor ise muhtemel arızalar şunlardır;
– Depoda benzin bitmiştir.
– Yakıt otomatiği arızalanmıştır.
– Filtre veya borular tıkanmış olabilir.
– Katalitik konvertörün kullanılmasının sebebi otomobilden çıkan zararlı gazları minimize
etmek suretiyle insanı ve çevreyi korumaktadır.
– Motorda yanan hava yakıt karışımı, karbondioksite (CO2), suya (H2O), karbonmonoksite (CO), azotoksite (NOX), ve hidrokarbona (HC) dönüşür.
– Bunlar içerisinde CO, NOX, HC doğa ve insan sağlığı için zararlı gazlardır. İşte bu
zararlı gazları zararsız hale dönüştürmek için katalitik konvertör (katalizör) kullanılır.
-Konvertörün içerisinde bulunan ve seramik malzemeden imal edilmiş olan özel filtreler
sayesinde bu zararlı olan her bir gazın kimyasal tepkimeye girmesi sağlanır.
– Böylece bu zararlı gazlar, zararsız olan karbondioksite (CO2), suya (H2O) ve azot (N2)
haline dönüşür.
– Katalitik konvertörlü araçlarda kesinlikle kurşunsuz benzin kullanılması gerekmektedir.
Aksi taktirde normal ve süper benzinlerde bulunan kurşun molekülleri katalitik
konvertöre zarar vererek arızalanmasına sebep olurlar.

Kaynak: Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi

 

PAYLAŞ
Önceki İçerikMotor Ateşleme Sistemi
Sonraki İçerikDizel Motorlarda Yakıt Sistemi
36 yaşındayım. Yıldız Teknik Harita Mühendisliği mezunuyum. Taşınmaz değerlemesi yapıyorum. Bilim,uzay, tarih,arkeoloji konularına ilgi duyuyorum. Ön Türk Tarihini araştırmaktan keyif alıyorum. Yüzüklerin Efendisi ve Türkler üzerine (Orta Dünya'nın Analizi) kitap çalışmam tamamlandı. Yakın zamanda yayımlanacak.

HENÜZ YORUM YOK

CEVAP VER