Seks Bağımlılığı

671

Seks bağımlılığı son zamanlarda çok konuşulmasına rağmen en az anlaşılan bağımlılık türüdür. Seks bağımlılığı ile ilgili literatüre bakıldığında geçmişe yönelik bilgilere çok fazla ulaşılamamaktadır. Ancak son 20 yıldır seks bağımlılığının farkına varılmaya ve bu konuyla ilgili çalışmalar yapılmaya başlanmıştır. Seks bağımlılığı da alkol, madde ve kumar bağımlılığı gibi son dönemlerde sosyal bir problem olarak karşımıza çıkmaya başlamıştır.

Seks bağımlılığı, bireyin psikolojik ve fiziksel ihtiyaçlarını karşılamak için devamlı olarak cinsel içerikli aktivitede bulunma ihtiyacı hissetmesi olarak tanımlanmaktadır. Seks bağımlısı olan kişiler genelde kendilerine ve başkalarına sonuçları olumsuz olmasına rağmen artan bir şekilde cinsel öğelerle sürekli ve tekrarlayıcı şekilde meşgul olurlar. Ancak cinsellik davranışı ve seks bağımlılığı birbirinden farklı davranışlardır. Seks bağımlısı olan kişiler cinselliği zevk almak amacıyla değil acıdan kaçmak, kendilerini doyurmak ya da stresten uzaklaşmak için kullanmaktadırlar. Seks bağımlılığında kişi mantıksız olduğunu bildiği halde kendini alıkoyamadığı düşünceler içindedir. Bu düşünceler sonucunda kişi mastürbasyondan cinsel ilişkiye, internette porno site gezmekten striptiz kulüplerine gitmeye, teşhircilikten, röntgenciliğe kadar pek çok farklı faaliyette bulunmasını sağlamaktadır.

Tanı

Seks bağımlılığı kimi zaman kişilerin düşüncelerinin mantıksız olduğunu bilmesine rağmen kendini alıkoyamadığı düşünceler olarak ele alınıp obsesif kompulsif bozukluk olarak değerlendirilmiş kimi zaman ise cinsel bozukluklar içinde düşünülmüştür. Seks bağımlılığı “hiperseksualite” olarak düşünülmemelidir. Çünkü, seks bağımlısı olan kişiler ilişkiden çok zevk almazlar. Seks bağımlılığında kişinin zihni uğraşı, tamamen cinsel doyum bulabilmek, cinsel ilişkiye girmek ya da cinsel uyarılar içinde olmaktır. Sık mastürbasyon yapar, aynı alkol ya da madde bağımlılığında olduğu gibi, aradığını bulamadığında sıkıntılı, sinirli ve yoksunluk duyguları yaşar. Bu kriterler açısından bakıldığında hastalık bağımlılık kavramı içinde yer almaktadır.

Seks bağımlılığının henüz bir tanı kriteri bulunmamaktadır. Ancak DSM-IV yer alan tanı kriterlerine baktığımızda bunların genellikle cinsel bozukluklar içinde değerlendirildiğini görmekteyiz. Ancak bu kriterler seks bağımlılığı tanısı koymak için yeterli değildir. Bu yüzden seks bağımlılığını değerlendirmek için 12 sorudan oluşan kriterler listesi oluşturulmuştur.

1. Cinsel veya duygusal etkinliklerinizi sizin için önemli olan kişilerden saklıyor musunuz? İkili bir hayat mı sürüyorsunuz?

2. Normalde tercih etmeyeceğiniz yer ve durumlarda, normalde tercih etmeyeceğiniz kişilerle seks yapma ihtiyacı hissediyor musunuz?

3. Bir bakmışsınız gazetelerde, dergilerde veya diğer yayın organlarında cinsel isteği uyarıcı yazılar veya görüntüler arıyorsunuz. Bu durumu yaşadığınız oluyor mu?

4. Cinsel veya romantik fanteziler ilişkilerinizi bozuyor mu veya sorunlarınızla yüzleşmenizi engelliyor mu?

5. Seviştikten sonra sık sık cinsel “partner”izden uzaklaşma ihtiyacı duyuyor musunuz? Cinsel ilişkiden sonra sık sık vicdan azabı, utanç ve suçluluk duygusu çekiyor musunuz?

6. Vücudunuzdan veya cinselliğinizden utanç duyuyor musunuz? Mesela kendi vücudunuza dokunmaktan, cinsel birleşmeden kaçınıyor musunuz? Cinsel duygularınızın olmadığından, aseksüel olduğunuzdan korkuyor musunuz?

7. Eski ilişkinizin sona ermesine yol açan sorunlar her yeni ilişkinizde de sürüyor mu?

8. Aynı heyecan ve rahatlama seviyesini yakalayabilmek için cinsel veya duygusal etkinliklerin çeşidini ve sıklığını arttırmanız gerekiyor mu?

9. Teşhircilik, röntgencilik, yaşı küçük kişilerle seks, fahişelik, ahlaka mugayir telefon konuşmaları yüzünden hiç tutuklandınız veya tutuklanma tehlikesiyle karşı karşıta kaldınız mı?

10. Cinsel veya duygusal konulardaki davranışlarınız manevi değerlerinizle veya yetiştirilme tarzınızla çelişiyor mu?

11. Cinsel ilişkilerinizde hastalık veya gebelik ihtimali bulunuyor mu veya hastalık kaptığınız, gebe kaldığınız oldu mu? Cinsel ilişkileriniz şiddet veya zorlama içeriyor mu?

12. Cinsel veya duygusal ilişkileriniz yüzünden hiç ümitsizliğe kapıldığınız, intiharı düşündüğünüz oldu mu?

Eğer sorulardan dört ya da daha fazlasına ‘evet’ yanıtı verilirse o kişinin seks bağımlısı olma ihtimalinin oldukça fazla olduğu düşünülmelidir.

Sınıflandırma

Cinsel davranışlar kültürel kabul görme derecesine göre üç aşamaya ayrılır. Bunlar: 1. Genel olarak toplumda kabul gören mastürbasyon, pornografi, çokeşlilik ve fahişelik gibi davranışlar.

2. Yasal olmayan, “taciz suçu” kapsamına giren teşhircilik ve röntgencilik.

3. Çocuk tacizi, tecavüz ve ensest gibi ağır suçlar. Seks bağımlısı kişiler ilk aşamada sadece kendi hayatlarını sıkıntıya sokarak kendilerine zarar verirler. Seks bağımlısı olan kişilerin üçüncü aşamaya kadar ilerlemesi halinde pek çok kişinin hayatı olumsuz bir şekilde etkilemektedirler.

Yaygınlık

Seks bağımlılığı ile ilgili yazılarda genellikle yaygınlığından bahsetmenin zor olduğu, çünkü bu kişiler genelde gizli olduğu belirtilmektedir. Seks bağımlılığının yaygınlığı ile yapılan çalışmalara baktığımızda genel popülasyonda görülme sıklığının %3-6 arasında olduğu bulunmuştur (Carnes 1991, Carnes ve ark. 1991)

Carnes’in ABD’ de 1500 kişiyle yaptığı başka bir çalışmada genel popülasyonda erkeklerin %8’ nin, kadınların %3’ ünün seks bağımlısı olduğunu saptanmıştır. Özellikle internetteki pornografinin sıradan insanları seks düşkünü haline getirdiği ve çoğunun bu konuda yardım almayı düşünmediği söylenmiştir

Bağımlılık Türleri

Seks bağımlılığı birçok alışkanlığı içerir. Bağımlılarda bazen sadece bir istemedikleri cinsel içerikli davranış bazen de birden fazlası görülebilir. Seks bağımlıları genelde sürekli ve sağlıklı olmayan cinsel içerikli davranışlarda bulunurlar. Seks bağımlılığı da alkol ve madde bağımlılığı gibi yavaş yavaş başlar. Önce mastürbasyon, flört etme, basılı veya internetteki pornografik materyaller kişinin hayatına girer, sonra cinsel eylemler giderek artar. Birey sonunda sürekli birileriyle sevişmek için dayanılmaz bir dürtü duyan bir kişi haline gelir. Seks bağımlılığının beş farklı türü vardır. Bunlar:

1.Röntgencilik-teşhircilik Röntgenci biri, yatak odasının penceresinde duran ya da içeride dolaşan bir kadını saatlerce sıkılmadan izleyebilir. Onu görünce mastürbasyon yapabilir ve hatta yanına gidip kadının karşısında boşalabilir.

2. Pornografi Bir bağımlı, parasını ve zamanını pornografik dergilere, striptiz şovlarına, porno filmlere ve İnternet sitelerine harcayabilir.

3. Sanal seks Bağımlı, pek çok pornografik site indirebilir, fahişelerle görüşmeden sohbet odalarında seks ihtiyacını karşılayabilir. İnternet yeni seks bağımlılarının ortaya çıkmasına ve bağımlıların durumunun daha kötüye gitmesine sebep olmaktadır.

4. Mastürbasyon Her ne kadar mastürbasyon yapmak doğal bir davranış olsa da, bağımlılar bazen kendilerine zarar verebilir. Birçok bağımlı mastürbasyonu, sekste başarısız olma ya da erkeklik konusunda eksiklik hissetme olarak yorumlayabilir.

5. Para karşılığında cinsel ilişki Bazı kişiler sürekli partner değiştirmek için para karşılığında cinsel ilişkiyi yaşamayı saplantı haline getirir.

Nedenler

Seks bağımlılığının genellikle çocukluk ve ergenlik dönemlerinde başladığı belirtilmektedir. Özellikle kaotik, şiddet ve ilgisizliğin olduğu ailelerde büyüyen çocukların risk altında olduğu belirtilmektedir. 1997 yılında seks bağımlılarıyla yapılan bir çalışmada seks bağımlısı kişilerin %60’ ının çocukluk döneminde cinsel istismara uğradığını saptamıştır (Book 1997). Bu dönemlerde çocukların sıkıntılarından uzaklaşmak ve rahatlayabilmek için mastürbasyon yapmaya başladığı, daha sonra porno filmler ya da dergilere olan merakında artma olduğu söylenmektedir. Böylece rahatlama yolunu cinsellikle keşfeden çocuklar daha sonra birer seks bağımlısı haline gelmektedir.

Seks Bağımlılığı Döngüsü

Seks bağımlılığı bir döngü halindedir. Bağımlı kişiler olumsuz düşüncelerden kaçmak için, zihinsel uğraşlar ve alına gelen düşünceler bu bağımlılık zincirinin başlamasını sağlar. Seks bağımlısı sürekli cinsellik düşünür durur. Cinsellik dışındaki konulara ilgisini kaybeder. Cinsel ilişkinin ardından büyük bir utanç ve suçluluk duyar, kendi kendinden nefret eder. Bir daha seks yapmamaya karar verir, ama verdiği kararı uygulayamaz. Kişi cinsel aktivitelere ağırlık verdiğinden sosyal ilişkilerinden uzaklaşır. Herkesle flört eder, sürekli internette cinsel içerikli resimler, yazılar okur, pornografik sitelere girer ve cinsel içerikli yerlere giderler. Bunları yaptıktan sonra ya da cinsellik yaşadıktan sonra kendilerini çaresiz, mutsuz ve utanç içinde hissederler. Bu yanlış inanç sistemi bağımlılık döngüsünün oluşmasını sağlar. Seks bağımlılığı döngüsü 4 bölümden oluşmaktadır. Bunlar: 1. Zihinsel uğraşlar: kişi sürekli cinsel içerikli düşüncelere ve fanteziler düşünür. 2. Törenselleştirme: kişi cinsel içerikli uyaranlar ve bunlar karşısında yaptığı davranışlar ve deneyimler orgazmdan daha önemli hale gelir. Bu uğraşları yapmak zevk verir. 3. Kompulsif seks davranışları: Cinsel içerikli düşüncelerin davranışlara dönüşmesi. 4. Karamsarlık: Kişinin cinsel içerikli davranışları yaptıktan sonra umutsuzluk, güçsüzlük ve depresif duygu durumlar yaşaması. Seks bağımlılarında 4 tür temel inanış olduğu görülmektedir. Bunlar:

1. “Ben kötü ve istenmeyen bir insanım”

2. “Kimse beni benim kadar sevmez.”

3. “Eğer başkalarına bağlı kalmak zorunda olursam ihtiyaçlarım hiçbir zaman karşılanmayacak.”

4. “Seks, benim en önemli ihtiyacım”

seks-bagimliligi-dongusu

Seks Bağımlılığının Sonuçları Seks bağımlılığının bazı olumsuz sonuçları bulunmaktadır. Bu sonuçları sosyal, duygusal, fiziksel, yasal ve finansal olarak ayırabiliriz.

1. Sosyal: Bağımlı kişiler cinsel içerikli düşünler altında kaybolurlar ve duygusal ilişkilerden uzaklaşırlar. Yakın arkadaşlarından ve ailesindeki kişilerle olan ilişkileri azalmaya başlar.

2. Duygusal: Düşüncelerin davranışa dönüşmesi sonucunda kişilerde anksiyete ve stres seviyesinde artma görülür. Bu duyguları utanma ve suçluluk duyguları takip eder. Depresyon, intihar düşünceleri, düşük benlik duygusu, umutsuzluk, kendinden nefret etme, üzüntü, kendine acıma vs. gibi duygular yaşar.

3. Fiziksel: Fiziksel açıdan bakıldığında sürekli partner değiştirmek ve para karşılığında cinsel ilişkiye girmek cinsel yolla bulaşan hastalıklara yakalanma riski arttırmaktadır.

4. Yasal: Bağımlılarda görülen müstehcen, telefon konuşmaları, teşhircilik, röntgencilik, fahişelik, tecavüz etme, ensest ilişki ve çocukları taciz etme gibi yasal olmayan davranışlarda bulunabilirler. Bazı seks bağımlıları bu davranışlarından dolayı cezaevine girerler.

Finansal: Cinsel aktiviteleri yerine getirebilmek için porno sitelerine üye olmak, porno dergilere ve cinsellik yaşamak için para harcamaları finansal açıdan kişilere sorun oluşturmaktadır.

Tedavi Seks bağımlılığının, tedavisinde genelde bilişsel davranışçı yaklaşım kullanılmaktadır. Bu tedavi yönteminde amaç kişinin algılama ve irrasyonel düşünme gibi hatalı kognisyonlara karşı farkındalık geliştirmek ve bunları daha iyi uyum sağlayan adaptif şemalarla değiştirmek amaçlanmaktadır. Tedavi programı kişiye göre düzenlenmekle birlikte kişinin inkarının kırılması, sorunlarıyla yüzleştirilmesi, sorunlarla başa çıkma ve hayır diyebilme becerilerinin geliştirilmesi, bağımlılık kavramının öğretilmesi temel hususlardır. Başarılı bir tedavi programının oluşturulmasında kişinin eski davranış şeklinin ve yaşam tarzının değiştirilmesi relapsların önlenmesi açısından önemlidir.

Kaynak : http://www.ogelk.net/Dosyadepo/diger_bagimliliklar.pdf

PAYLAŞ
Önceki İçerikHormon Çeşitleri – Hormonların Sınıflandırılması
Sonraki İçerikİnternet ve Bilgisayar Bağımlılığı
36 yaşındayım. Yıldız Teknik Harita Mühendisliği mezunuyum. Taşınmaz değerlemesi yapıyorum. Bilim,uzay, tarih,arkeoloji konularına ilgi duyuyorum. Ön Türk Tarihini araştırmaktan keyif alıyorum. Yüzüklerin Efendisi ve Türkler üzerine (Orta Dünya'nın Analizi) kitap çalışmam tamamlandı. Yakın zamanda yayımlanacak.

HENÜZ YORUM YOK

CEVAP VER