Blog

Site Optimizasyonu Nedir? Yapılması Gereken Temel İşlemler

Bu yazımda wordpress’i temel alan bir bakışla tüm sitelerde yapılması gereken temel işlemleri anlatacağım. Bir web sitesinin yaşamına devam etmesi, ticari beklenti olsun olmasın ziyaretçi ile mümkündür. Hiç kimse okunmasın diye yazı hazırlamaz. Daha önce hazırladığım bir yazıda “Blog Yazarı Olmak Kazançlı mı? Neler Gereklidir?” demiştik. Burada temel unsurun ziyaretçi sağlamak olduğunu ve bunun en temel yollarını izah etmiştik. Doğal olarak ziyaretçi sağlamanın en önemli yolu da sitenizin optimizasyonu ile mümkündür. Neden? Çünkü google aramalarında üst sıralara tırmanmanız çabuk açılan, hızlı yüklenen, tarayıcılarla uyumlu sitelerle mümkün. Hazırladığınız yazı istediğiniz kadar önemli olsun, optimize edilmemiş bir sitede yayınlanıyorsa muhtemelen google sıralamasında iyi bir yer edinemeyeceksiniz demektir. Yüksek trafiğe ulaşmış siteleri bu kuralın dışında tutuyorum. Çünkü arama sonuçlarında, sıralamanın tek parametresi optimize edilmiş site değildir ama sizinle eşdeğer trafiğe sahip sitelerin önüne geçmenizi sağlar. Dünden bugüne SEO(search engine optimization) yöntemleri de değişiklik gösterdi. Örneğin backlink’in önemine vurgu yapılır ama eskisi kadar önemli değildir. Backlink kısaca, sitenizin bir bağlantısının başka bir sitede yer alması. Bir bakıma sitenizi başka bir siteyi öneriyorsa google bunu dikkate alır.

Google’ın şu an en çok önemsediği unsur ise yazımın devamında..

Google, doğru optimizasyon için sitenizdeki hataları gösteren ve sayfanızla ilgili puanlama yapan bir sorgulama sayfası geliştirdi. Bunun adı pagespeed‘dir. Şuradaki bağlantıdan sitenizi sorgulayabilirsiniz.

Tabii başka sorgulama sayfaları da var. En önemlileri sıralayayım.

GT Metrix- https://gtmetrix.com/

Pingdom- https://tools.pingdom.com/

Web Page Test- http://www.webpagetest.org/

Google Mobil Uyumluluk Testi- https://search.google.com/test/mobile-friendly

Bir web sitesinin hızlı açılması için ;

  • Web tarayıcılarının (chrome, firefox, opera vb) önbellekleme özelliğini kullanma.

  • Resimlerin optimize edilmesi

  • Kodlamanın optimize  edilmesi ( html, css, js)

  • Sunucu optimizasyonu (Bunu açacağım)

  • Optimizasyonu yapılmış temiz bir tema kullanmak (WordPress için)

  • Mobil Uyumluluk

  • Veritabanı Optimizasyonu

Tarayıcı Ön-bellekleme Özelliği Nedir?

İnternette bir sayfayı ziyaret ettiğinizde ilk açılan sayfa biraz geç yüklenir. Eğer girdiğiniz sitede ön-bellekleme yapılmışsa sonraki tıklamalarınızda sayfanın daha hızlı açıldığını fark edersiniz. Bunu sağlayan, tarayıcınızın belleğine yerleşen dosyalardır. Verileri, bağlandığınız siteden değil de tarayıcınızın belleğinden çağırır. Sitenin menü yapısı ve diğer birimleri birbirinden farklı değilse, örneğin: Üst menü tıkladığınız bir sonraki sayfada da aynı ise bu veriyi siteden indirmeye gerek yoktur. Bu özellik sitenin kullanıcı yükünü hafifleten unsurlardan biridir. Ön-bellekleme için htaccess dosyasında düzenlemeler yapabilirsiniz.

Örnek vermek gerekirse .htaccess dosyasına aşağıdaki kodu ekleyebilirsiniz.

## EXPIRES CACHING ##
<IfModule mod_expires.c>
ExpiresActive On
ExpiresByType image/jpg “access plus 1 year”
ExpiresByType image/jpeg “access plus 1 year”
ExpiresByType image/gif “access plus 1 year”
ExpiresByType image/png “access plus 1 year”
ExpiresByType text/css “access plus 1 month”
ExpiresByType application/pdf “access plus 1 month”
ExpiresByType text/xjavascript “access plus 1 month”
ExpiresByType application/xshockwaveflash “access plus 1 month”
ExpiresByType image/xicon “access plus 1 year”
ExpiresDefault “access plus 7 days”
</IfModule>
## EXPIRES CACHING ##
WordPress’te ön-bellekleme için geliştirilmiş eklentileri kullanabilirsiniz. Birkaç tane örnek vermek gerekirse;

WP Fastest Cache (Türkçe), WP Super Cache, Autoptimize, Wp-Rocket

Bu eklentilerle kolaylıkla ön-bellekleme yapabilirsiniz.

Resimlerin Optimizasyonu

Resimleri optimize etmeye öncelikle boyutunu küçülterek başlarız. Bunun için hem online hem masaüstü uygulamalardan faydalanabilirsiniz. Tabii wordpress’e ekleyeceğiniz resmin maksimum ölçülerini de sınırlarsanız iyi olur. Wp/ayarlar/ortam menüsünden bu ayarları yapabilirsiniz.

Boyutunu küçülttünüz diyelim, optimizasyon burada bitmiyor. Sitenize yüklediğiniz resimlerin  farklı boyutları olur. Örneğin 600×450 ölçülerinde bir resim yüklediniz. Ana sayfanızda veya yazınızın sonunda sitenize eklenen son yazıları göstermek istediğinizde öne çıkan görselin boyutunun farklı olduğunu görürsünüz. Örneğin 300×300 ölçülerinde olur. WordPress temalarında resimler kodlamada otomatik olarak boyutlandırılır ama boyutlandırılan kodlamanın karşılığında açılan resim yine 600×450 ölçülerindedir ve bu optimizasyon için bir hatadır. Bu hatayı düzeltmenin yöntemi temanıza veya kodlamanıza uygun ölçülerde resim dosyalarının türetilmesidir. Bu işlemi otomatik yapan uygulamalar var. Wp-smush eklentisi bu iş için ideal ama ücretli özelliklerin içinde diye biliyorum. EWWW Image Optimizer vb ücretsiz birkaç uygulama ile bu sorunu çözebilirsiniz. WordPress eklentiler bölümündeki aramaya “image optimization”, “image resizing” gibi aramalar yaparak var olan güncel eklentilere ulaşabilirsiniz. Özellikle bir eklentiyi işaret etmiyorum. Çünkü zaman içerisinde yeni ve daha iyi özelliklere sahip eklentiler çıkabiliyor. Bu noktada yazının güncelliğini kaybetmesini istemiyorum.

Kısacası resim optimizasyonu için resmin boyutunu küçülteceksiniz ve sitenize  resim yüklediğinizde temanızın kodlamasında istediği ölçülere uygun şekilde otomatik olarak resminizi türeten bir eklentiye sahip olmanız gerekiyor.

Resimler için bir diğer optimizasyon aracı ise lazyload’dur. Lazyload, resimlerinizi kullanıcı görmek istedikçe yükler. Mobil cihaz veya masaüstü tarayıcınızda bir yazıya girdiğinizde sayfanın aşağılarına indikçe resmin o anda yüklendiğini görürsünüz. Bu özellik, hem sayfanın ilk açılışında hızlı bir şekilde yüklenmesini sağlar hem de sunucuyu gereksiz yere meşgul etmenin önüne geçer.

Kodlamanın Optimize Edilmesi

Web sitelerinde en yaygın kullanılan programlama dilleri html, css ve javascripttir. Kodlamada bu verilerin sıkıştırılması hatta tek bir dosya gibi açıyormuş gibi birleştirilmesi gerekir. Bu sayede tarayıcı kodlamaları hızlı bir şekilde okur. Yukarıda ön-bellekleme başlığı altında verdiğim eklentilerin html, css ve javascript sıkıştırmaları mevcuttur. Eklentide yaptığınız değişikliklere göre Pagespeed sorgularından farkı gözlemleyebilirsiniz. Aslında bu konu da oldukça detaylı ama bu temel bilgiler ilk aşamada işinizi görecektir.

Sunucu Optimizasyonu

Sitenizde html, css, js dosyalarını sıkıştırdınız. Resimleri optimize ettiniz. Tarayıcıların ön-bellekleme özelliğinden faydalandınız. İşiniz daha bitmedi!

mod_mime.c, mod_headers.c, mod_alias.c,  mod_expires.c, mod_deflate.c, mod_filter.c, mod_rewrite.c, pagespeed_module gibi modüllerin kurulmuş olması gerekir. Birçoğu kuruludur ama her birinin doğru çalışıp çalışmadığını, aktif olup olmadığını kontrol etmelisiniz. Özellikle google’ın geliştirdiği pagespeed modülünün çok yararlı olduğunu sitenizi oldukça hızlandıracağınızı fark edeceksiniz. Tabii varnish modülünü de linux işletim sistemine kurmanız ve ayarlarını yapmanız gerekmektedir.

Sunucudaki işlerinizi sıralarsak;

Dosya ön-bellekleme, ram bellekleme, php ön-bellekleme, veritabanı ön-bellekleme yapılması gereken temel işlemlerdir.

Tabii başlık çok daha geniş bir konuyu ifade ediyor. Bu bahsettiklerim sitenize faydalı olacak bazı modüller. Sunucu optimizasyonu deyince sisteminizin kullanmadığı modülleri silmekten, güncelleme işlemlerine kadar çok sayıda yapılması gereken işlem bulunmaktadır.

Temiz Tema Kullanmak

Bazı wordpress temaları ne kadar optimize etmeye uğraşsanız da yeterli verimi alamazsınız. O yüzden maça 1-0 yenik başlamaktansa 1-0 galip başlayarak SEO’su yapılmış doğru bir tema seçmelisiniz. My theme shop’un temaları wordpress temaları arasında en hızlısı. Ücretsiz temaları pek fonksiyonlu değil ama ücretli temaları çok verimli diyebilirim.

Mobil Uyumluluk

Artık mobil uyumlu siteniz yoksa google sonuçlarında yeriniz yok demektir. Mutlaka olması gerekir. WordPress temaları eskiden mobil arayüzü içermiyordu. Bu yüzden mobil arayüz sağlayan eklentiler kullanılmaya başlandı. Yeni yapılan wordpress temalarının hepsinin mobil versiyonu var ama sayfa hızı konusunda başarısız olanlar için google AMP uygulamasını öneriyor. Ben kullanmıyorum. Çünkü sitem yeterince hızlı. Hız kazanmak isteyenlere tavsiye edebilirim.

Veritabanı Optimizasyonu

Veritabanında zaman içerisinde kullanılmayan gereksiz veriler birikir. Bu gereksiz verileri tespit edip tablolarını silmeniz sunucunuzu rahatlacak site açılış hızını olumlu yönde etkileyecektir. Bunu sağlayan wordpress eklentileri de var. Eklentiler menüsünde Database optimization şeklinde arama yaparsanız ulaşabilirsiniz. Tabii bu tür işlemleri yaparken yedekleme yapmak çok önemlidir. Updraft eklentisi sorunsuz yedekleme için ideal eklentidir.

Tabii burada anlattıklarım temel unsurlar. Bu unsurların sayısız detayı var. Onu da bir yazıya sığdırmak mümkün değil. Bu yazı sitenizi hızlandırmak için size bir yol haritası verecektir. Özellikle pagespeed insight sorgusunda hataları kontrol ederek iyileştirme yapabilirsiniz.

Ekstrembilgi.com’un ana sayfasının page speed puanları aşağıdaki gibidir.

Mobil

Masaüstü

 

Sorularınız olursa siteye üye olmadan sorabilirsiniz. Bilgim dahilinde bir şeyse yardımcı olmaya çalışırım.

 

 

Orta Dünyanın Analizi'ni satın almak için tıklayın

admin

1981/Mersin doğumlu, Harita Mühendisi, Araştırmacı-Yazar, Konut değerleme Uzmanı, Ekstrembilgi Yöneticisi, HKMO, İçel Sanat Kulübü, TDUB üyesi

Related Articles

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Close

Adblock Detected

Please consider supporting us by disabling your ad blocker