İnsan Vücudunda Bakırın Görevleri-Eksikliği-Fazlalığı

Görevleri – faydaları;
Bakır temel mikro besin olarak sayılır. Canlı organizmada çeşitli kimyasal fonksiyonlarda rol oynar. Vücuttaki bakır miktarı 100 – 150 mg düzeyindedir. İnsan vücudu besinlerdeki bakırın ancak % 5 kadarını emebilmektedir.

Cu, insan sağlığı için temel elementtir. Temel element olması, metalloenzim olarak rol oynamasından ve birçok enzimin kofaktörü olması, yani kritik reaksiyonlardaki enzim aktivatörü rolü nedeniyledir. Bu görevini yerine getirebilmesi için eser miktarda olması yeterlidir. Cu, bazı polifenolaz enzimlerin yapısında bulunur. Güçlü bir perooksidanttır. Sıvı yağların ve askorbik asidin oksidasyonunu katalizler. Vücut dokusunun yenilenmesinde ve kemik yapısının sağlamlığının sağlanmasından görevli enzimler için gereklidir. Protein sentezlenmesinde ve enerji üretiminde görev alır. Alyuvarların oluşumuna katkıda bulunur. Çinko ve C vitamini kullanımı ile beyin ve sinir sistemi sağlığı için gereklidir. Deri, saç ve gözlerin pigmentasyonundaki rolü nedeniyle önem taşır. Fizyolojik işlevleri arasında iskelet mineralizasyonu, bağ doku sentezi, miyelin formasyonu, antioksidan koruma, kardiak işlevinin korunması, kolesterol metabolizması ve bağışıklık metabolizması yer alır. Bakır, demir asimilasyonu ve hemoglobin sentezi için gereklidir. Karaciğerde depolanır.

Eksikliği;
Bakırın vücutta yeterli düzeyde bulunmaması 60 – 70 kadar enzimin daha az etkin olmasına neden olur. Yeterince alınmaması durumunda kansızlık görülür. Eksikliği, vücut direncinin azalmasına, güçsüzlük, deride yara ve egzama gibi problemlere yol açar. Ayrıca, saç dökülmesi, iştahsızlık, ishal ve çarpıntı meydana gelebilir. Bağışıklık sistemi zayıflar, kemikler ve dokuların yapısı olumsuz etkilenir. Bakır eksikliği, çinko alımı nedeniyle de gözlenebilir.

Fazlalığı;
Fazla alınan bakır, vücut için toksiktir ve vücuttaki bazı enzimlerin çalışmasını engellemektedir. Cu fazlalığı kanser riskini arttırır, depresyon, şizofreni,  bunaklık, hipertansiyon gibi ciddi zihinsel ve bedensel rahatsızlıklara yol açar. Aşırı bakır, epigastrik ağrı, bulantı, kusma ve diyare gibi belirtiler verir.

Kaynakları;
Zeytin, badem, fındık, ceviz, taze ve kuru üzüm, arpa, ekmek, bal, kuzu ciğeri, sarımsak, portakal, pancar, pekmez, brokoli, fasulye ve bezelyedir.

Günlük Bakır İhtiyacı;
Bir kişinin sağlıklı bir şekilde etkinliklerini yerine getirebilmesi için günde 0,2 – 1,3 mg bakır alması gereklidir. Bebeklerde günlük 0,2 – 0,22 mg, çocuklarda 0,34 – 0,44 mg ve yetişkinlerde ortalama 0,9 mg bakır alınması günlük ihtiyacı karşılar. Normal bir diyette günde ortalama 1,5 – 4 mg Cu alınmaktadır.

Kaynak: http://openaccess.inonu.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11616/1031/242379.pdf?sequence=1&isAllowed=y

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Adblock Detected

Lütfen Adblock eklentisini deaktife edin veya beyaz listeye ekleyin.