İsmail Hakkı Dümbüllü

0
1122

İsmail Hakkı Dümbüllü (1897 – 1973) Geleneksel Türk Tiyatrosunun son temsilcisi, Orta oyunu ve Tuluat sanatçısıdır.

İsmail Dümbüllü, 1897 yılında Üsküdar Süleymanağa Mahallesinde doğdu. Babası II. Abdülhamid’in silahşörlerinden Ali Caner Kıcalı, annesi Fatma Azize Hanım’dır. Üsküdar İttihat-ı Terakki Mektebi’nde okula başlar. Gazeteci Burhan Felek ile aynı okuldan mezun olur. Tiyatro yüzünden Askeri Rüştiyeden atılmasının ardından on altı yaşında Kel Hasan Efendi’nin Dilkûşa Tiyatrosu’na girer. Şevki Şakrak, Küçük İsmail Efendi, Kavuklu Hamdi Efendi, Komik Naşit Efendi (Naşit Özcan (tuluatçı)) gibi zamanın ünlü oyuncularıyla aynı sahneyi paylaşmıştır. Profesyonel olarak Şehzade Başı Tiyatrosu’nda başlar. Bilinen adıyla Dümbüllü İsmail Efendi, ‘Dümbüllü’ adını nasıl aldığını şöyle anlatır: Peruz Hanım vardı kantocu, Samran’dan evvel. Bu Peruz Hanım o zamanın en birinci kantocusuydu. Hem de beste yapar, güftesini de kendisi yazardı. Dümbüllü diye bir kanto söylerdi. Buna bir gazel ilave ederek söylemeye başladım. ‘Dümbüllü, Dümbüllü, Gabarala, mabarala, Dümbüllü’ diye oynardık. Böylece Dümbüllü adı üzerimde kaldı. Oynadığı oyunlardan ençok Gözlemeci, Kavuklu’ya Hile, Çifte Hamamlar, Ters Biyav ve Kanlı Nigar’ı severdi. Oynadığı filmlerde de en çok Nasreddin Hoca ile özdeşleşmişti. Bir trafik kazasının bir ay sonrasında 5 Kasım 1973 tarihinde hayatını kaybetti. Cenazesi, İstanbul’da Boğaziçi Köprüsü’nden geçen ilk cenazedir. Kabri, Üsküdar’da Çiçekci Camii karşısında bulunan Karacaahmet Mezarlığı’nda bulunmaktadır.

https://www.youtube.com/watch?v=Wq61ch2lVe8

Nejat Uygur’un da ustası olan İsmail Dümbüllü, ölmeden önce kavuğunu Münir Özkul’a devretmiştir. Ustanın hayatında bakın neler öne çıkmış?

  • II. Abdülhamid’in silahşörlerinden Zeynel Abidin’in oğludur. Annesi Fatma Azize hanım, iki yaşındayken eşinden ayrılır. Aynı yıl da Şirketi Hayriye memurlarından «Şişman» Hakkı lakabıyla tanınan biriyle evlenir.
  • İlkokul sonrası Toptaşı Askeri Rüştiyesi’ne giden usta, biraz da tiyatro merakından olsa gerek; Arapça dersinden iki yıl üstüste sınıfta kaldığı için üvey babası tarafından Şirketi Hayriye Fabrikası’na işçi olarak sokulur. Annesi duruma dayanamaz. Aile nihayetinde oyunculuğa ses çıkarmaz.
  • 30 yaşına kadar “Kel Hasan”ın yanında tuluat öğrenir. Tuluat; önceden hazırlanmadan – sahnede akla gelen sözlerle ilerleyen bir oyundur. Dediklerine göre o kadar popülerdir ki, şimdilerdeki Cem Yılmaz’dan kat kat popüler olduğu söylenir.
  • Usta; 1.59 boyundadır. Burnu, kendi deyimiyle armudi… Berberinin anlattığına göre, 40 yıldır başına ustura vurduruyor, tepesinde bir tutam saç bırakıyor. Dilinden düşürmediğine bakılırsa, en sevdiği şarkı, «Üsküdar’a gider iken aldı da bir yağmur…»
  • Dümbüllü, denizden, hele lodostan çok korkarmış. Bir gün Üsküdar’a geçerken vapur batacak olmuş, 7 yıl vapura binmeye tövbe etmiş…
  • İsmail Dümbüllü  evine çok bağlı, hayatı, evi ile tiyatro sahneleri arasında geçen sakin bir kişiydi. Eşinin, kızının bir dediğini iki etmezmiş.

Oynadığı Filmler

Nasreddin Hoca (1971)
İstanbul Kazan Ben Kepçe (1965)
Soytarı (1965)
Nasreddin Hoca (1965)
Temem Bilakis (1963)
Ekmek Parası (1962)
Gol Kralı Cafer (1962)
Şeytan Mayası (1959)
Fındıkçı Gelin (1954)
Bayram Gecesi (1954)
Canlı Karagöz (Mihriban Sultan) (1954)
Nasreddin Hoca ve Timurlenk (1954)
Dümbüllü Tarzan (1954)
Kırk Gün Kırk Gece (1953)
Yıldızlar Revüsü (1952)
Vur Patlasın Çal Oynasın (1952)
Dümbüllü Sporcu (1952)
İncili Çavuş (1951)
Ne Sihirdir Ne Keramet (1951)
Harman Sonu Dönüşü (1950)
Sihirli Define (1950)
Keloğlan (1948)
Dümbüllü Macera Peşinde (1948)
Kılıbıklar (1947)
Kızılırmak – Karakoyun (1946)

Ferhan Şensoy’un Kavuk Açıklaması

https://www.youtube.com/watch?v=sN4WKDCYPS4

Yüzüklerin Efendisi romanında yer alan en önemli karakterlerin hangi mitolojilerden alındığını karşılaştırmalı ve detaylı olarak anlatan inceleme-araştırma çalışması yayımlandı. Bugüne kadar sayısız araştırma yapıldı. Kitaplar, makaleler yazıldı. Ancak tam anlamıyla deşifre edilemedi. Bu konuda rehber bir kitap olacak. Kısacası, Tolkien’in romanı yazarken yaptığı kokteyli nasıl hazırladığını göreceksiniz. Bunun yanında Türk kültürünün diğer kültürlerle olan derin bağlarını da. Röportaj için buraya tıklayın. Kitabı imzalı satın almak için buraya tıklayın. Kitabı indirimli satın almak için buraya tıklayın.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here